Başkale'de bir yılda 3 bin 500'den fazla azalırken, ilçenin
en önemli geçim kaynağı olan hayvancılık da geriliyor. Ziraat Odası Başkanı
İsmet Aşan, meralar üzerindeki göçer baskısı ve artan maliyetlerin üreticiyi
göçe zorladığını söyledi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre
Başkale'nin nüfusu 2024 yılında 41 bin 159 olarak kaydedilirken, 2025 yılında
bu sayı 37 bin 568'e geriledi. Bir yıl içerisinde yaşanan dikkat çekici nüfus
kaybı, ilçede işsizlik, ekonomik zorluklar ve kırsaldan büyükşehirlere yönelen
göçü yeniden gündeme taşıdı.
Başkale'de istihdam alanlarının sınırlı olması nedeniyle
hayvancılık, uzun yıllardır bölge halkının en önemli geçim kaynaklarından biri
olarak öne çıkıyor. Son yıllarda sektörde yaşanan daralma ise sadece üretimi
değil, istihdamı da olumsuz etkiliyor. Bu durum özellikle genç nüfusun ilçede
kalmak yerine başka kentlere yönelmesine neden oluyor.
Başkale, sahip olduğu geniş mera alanları ve köklü
hayvancılık kültürüyle Van'ın en yüksek hayvancılık potansiyeline sahip
ilçelerinden biri olarak gösteriliyor. Buna rağmen artan üretim maliyetleri,
yem fiyatlarındaki yükseliş, meralar üzerindeki baskı ve üreticilerin
karşılaştığı yapısal sorunlar nedeniyle bu potansiyel yeterince
değerlendirilemiyor. Hayvancılığın zayıflamasıyla birlikte ekonomik
hareketlilik azalırken, işsizlik ve göç sorunu da her geçen yıl daha görünür
hale geliyor.
Başkale Ziraat Odası Başkanı İsmet Aşan'a göre ise
hayvancılıktaki gerilemenin birçok nedeni bulunuyor. Aşan, en önemli
sorunlardan birinin dışarıdan gelen göçer sürülerin meralar üzerindeki yoğun
baskısı olduğunu belirterek, "Özellikle dışarıdan gelen göçer sürülerin
yüksek sayıda hayvanla ilçe meralarını kullanması, zaten baskı altında olan
mera varlığını daha da zorluyor. Aşırı otlatma nedeniyle ot verimi düşüyor,
meralar kendini yenileyemiyor. Bunun sonucunda yerel üreticiler kendi
hayvanlarını otlatacak yeterli alan bulmakta zorlanıyor.
Aşan, mevcut tablo karşısında meraların sadece korunmasının
değil, yeniden güçlendirilmesinin gerektiğini ifade ederek çözüm önerisini şu
sözlerle dile getirdi: Bunun için mera alanlarının dinlendirilmesi ve doğal
yapısının kendini toparlamasına fırsat verilmesi şarttır. Bu kapsamda dışarıdan
gelen göçer sürülerin Başkale meralarına girişinin en az iki yıl süreyle durdurulması
önemli bir çözüm olarak değerlendirilmelidir.”
İki yıllık süreçte mera ıslahı yapılması gerektiğini
vurgulayan Aşan, “İki yıllık bu süre boyunca mera ıslah çalışmaları yapılmalı,
otlatma kapasitesi bilimsel yöntemlerle belirlenmeli ve sürdürülebilir mera
yönetimi uygulanmalıdır. Böylece hem mera varlığı korunacak hem de yerel
üreticilerin hayvancılık faaliyetlerini daha sağlıklı şartlarda sürdürmeleri
mümkün olacaktır” şeklinde konuştu.
Aşan, önerilerinin herhangi bir kesimi hedef almadığını da
belirterek, “Bu talep herhangi bir kesimi hedef almak amacı taşımamaktadır.
